Durum Temelli Bakım, ölçümler parçaların değiştirilmesi gerektiğini gösterdiğinde bir makineye bakım yapılmasını içerir. Makineler üzerinde periyodik ölçümler gerçekleştirilerek, makinenin ve parçalarının durumu hakkında bir eğilim oluşturulabilir. Bu bakım türünün diğer isimleri, öngörücü bakım ve duruma bağlı bakımdır.
Durum Temelli Bakımın Faydaları
Durum temelli bakımın faydaları, öncelikle tasarruf ve üretim durmalarının önlenmesi şeklinde ortaya çıkan mali avantajlardır. Kritik bir makinenin beklenmedik downtime ’u, üretim durmasına yol açarak önemli gelir kaybına neden olur. Bakım personelinin ana görevi, bunu önlemektir.
Beklenmedik bir duruş riskini azaltmanın bir yolu, belirli bir çalışma saati sayısından sonra makine parçalarını önleyici olarak değiştirmektir. Ancak bu, hâlâ düzgün çalışan parçaların da değiştirilmesi anlamına gelir. Makinelerin durum izlemesi, bu durumu daha iyi yönetebilir.
Makine durum izleme
Makine durum izleme (İngilizce’de condition monitoring) ile, parçaların ne zaman değiştirilmesi gerektiğini belirlemek için veriler elde edilir. Bu verileri elde etmenin birçok yöntemi vardır ve makineye bağlı olarak hangi yöntemin veya yöntemlerin kullanılacağı belirlenebilir.
Durum Temelli Bakım Türleri
Sektörde, bir makinenin durumu hakkında bilgi edinmek için yaygın olarak kullanılan üç yöntem bulunmaktadır.
Titreşim analizi
Dönen bir makinede titreşimler yaygındır ve bu titreşimler belirlenen sınırlar içinde kaldığı sürece endişelenecek bir durum yoktur. Ancak, bu titreşimler sınırları aşarsa, ekipmanda ciddi hasara yol açabilir ve personel için güvenli olmayan durumlar yaratabilir.
Bir makinenin titreşimlerini periyodik olarak ölçüp analiz ederek ve titreşimlerin hangi frekanslarda arttığını belirleyerek, bir titreşim uzmanı sorunların nerede meydana geldiğini analiz edebilir ve hangi parçaların ne zaman değiştirilmesi gerektiğini belirleyebilir. Ayrıca, bir yatak gibi aşınmış bir parça, dengesizlik veya yanlış hizalama gibi başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Bu nedenle titreşim ölçümleri yapmak uzmanlık gerektiren bir iştir ve doğru tavsiyede bulunmak için çok fazla deneyim gerektirir.
Kızılötesi termografi
Kızılötesi termografi yoluyla yapılan ısı ölçümleri de bir makinenin durumu hakkında bilgi sağlayabilir. Bir makinede sürtünme olduğunda ısı oluştuğunu tahmin edebilirsiniz. Periyodik ölçümler sayesinde, hangi parçaların belirli sınırları aştığına dair bilgi edinilebilir ve böylece
Yağ analizi
Yağ ve makineler arasındaki uyumluluk, makinelerin kalitesi ve ömrü açısından çok önemlidir. Yağ analizleri yapılarak, yağla ilgili tüm unsurların hâlâ uygun olup olmadığına dair ayrıntılı bilgiler sağlanır. Yağın kalitesi hâlâ yeterli mi, yoksa kirlenmiş mi? Miktarı doğru mu?