Dönen makineleri (pompalar, motorlar, fanlar, dişli kutuları) izlemek ve denetlemek için doğal olarak güvenilir ve yüksek kaliteli titreşim izleme sistemleri kullanmak istersiniz. Bu makalede, endüstriyel uygulamalar için doğru ivmeölçeri seçerken dikkate alınması gereken 11 önemli noktayı ele alıyoruz.
#1 Hızlanma Ölçüm Aralığı
Çoğu endüstriyel uygulamada 80 g veya 50 g'lik bir ivme ölçüm aralığı kullanılır.
- 80g sensörler daha geniş bir dinamik ölçüm aralığı sunar.
- 50g sensörler, titreşim genliği ölçüm aralığını aşarsa sinyali kesebilir ve bu da sensörün aşırı yüklenmesine neden olabilir. Bu kesilme olgusuna İngilizce’de “clipping” denir.
#2 Sensörün Ömrü Boyunca Ölçüm Sinyalinin Güvenilirliği
- Bir sensör, uzun vadeli doğruluğunu etkileyen birçok dış faktörden etkilenebilir:
- PZT kristalinin piezoelektrik stabilizasyonu, uzun bir süre (birkaç yıl) boyunca sinyal sapmasını en aza indirir.
- Hermetik sızdırmazlık (tercihen helyum sızıntı testleriyle doğrulanmış), iç bileşenleri dış kirlenmeden ve oksidasyondan korur.
- Üreticinin, sensörün arızasız çalıştığı ortalama süreyi gösteren Ortalama Arıza Aralığı (MTBF) gibi güvenilirlik verileri sağlayıp sağlamadığını doğrulayın.
#3 Hassasiyet Toleransı
Endüstriyel ivmeölçerlerin hassasiyet tolerans aralığı genellikle %5 ile %20 arasındadır. %5’lik bir tolerans aralığı en yüksek doğruluk ve tekrarlanabilirliği sağlarken, kesin hassasiyet değeri veri toplama ekipmanına programlanabildiğinde %10-20 gibi daha geniş bir tolerans aralığı kullanılabilir.
Veri toplayıcınız veya çevrimiçi sisteminiz, tek tek ivmeölçerlerin değişen hassasiyetlerini etkili bir şekilde yönetemiyorsa, toleranslar son derece önemlidir. %20 toleransa sahip sensörler değiştirildiğinde, ölçüm eğiliminde önemli sapmalar görülebilir.
#4 İvme ve Hız
İvme ve hız sensörleri, farklı türde makine arızalarını tespit eder:
- Çoğu uygulamada, hız sensörleri kullanılır; çünkü hız sinyali genellikle makinenin durumunu izlemek için en iyi göstergedir ve hem yavaş hem de hızlı dönen makineler/bileşenler için uygundur.
- Uygun hassasiyet ve kalite seçildiğinde, ivmeölçerlerden gelen sinyal entegrasyon yoluyla hıza dönüştürülebilir.
- İvme ölçümü, dişli frekanslarının izlenmesi ve rulman sorunlarının erken tespiti için daha uygundur.
- İvmeölçülerden gelen sinyal, entegrasyon yoluyla hıza dönüştürülebilir; bu sayede her iki ölçüm türü de tek bir sensörle kaydedilebilir.
- Her iki çözüm için de çıkış sinyali konusunda çeşitli seçenekler mevcuttur: üstten veya yandan çıkış, çeşitli hassasiyet ve tolerans aralıkları, entegre kablolama ve tehlikeli alanlar için sertifikalar.
#5 Tehlikeli Alanlar için Sertifikalar
Titreşim sensörleri, endüstriyel ortamlarda (ATEX) bulunan hemen hemen her tür tehlikeli alan için sertifikalara sahiptir. İvmeölçeri seçerken, kurulacağı bölgeye uygun olduğundan emin olun.
#6 Sensör Rezonans Frekansı
Sensörün rezonans frekansına yakın ölçüm frekansları, hatalı okumalara neden olabilir. Sinyal kesilebilir ve bu da düşük frekanslı hayalet sinyallere yol açabilir. Sensörün rezonans frekansları, beklenen en yüksek ölçüm frekansının yaklaşık iki katı kadar yüksek olmalıdır.
#7 Sıcaklık Aralığı
İvmeölçerin kurulacağı yerdeki sıcaklığın ne olacağını önceden belirleyin. Ortam sıcaklığı, uygulama için hangi tür ivmeölçerin uygun olacağını büyük ölçüde etkiler.
- Yerleşik elektronik devreye sahip standart endüstriyel ivmeölçerler 120°C ile sınırlıdır.
- Yüksek kaliteli bileşenler, bazı sensörlerin 150°C’ye kadar olan sıcaklıklarda çalışmasına olanak tanır.
- İç elektronik devreler içermeyen piezoelektrik ivmeölçerler, genellikle 260°C’ye kadar çalışır.
- Özel yüksek sıcaklık sensör elemanları, 760°C’ye kadar olan sıcaklıklarda çalışmayı mümkün kılar; ancak bu sensörler başka hususların da dikkate alınmasını gerektirir; bu nedenle sıcaklık gereksinimlerini maliyet ve dayanıklılık gibi faktörlerle dengelemek önemlidir.
#8 Kablolama
İvmeölçer kablolaması için birçok seçenek bulunmaktadır; bu nedenle aşağıdaki noktaları dikkate almak önemlidir:
- Seramik/metal geçiş parçaları, sensörün içindeki bileşenleri kablodan ayırarak sensöre nem ve kir girmesini engeller.
- Sensörlerin yalnızca teknik özelliklerde belirtilen basınç seviyesinde test edilmesi, bir kırığı tespit etmeyebilir. Sualtı uygulamaları için, sorunları tespit etmek amacıyla sensörler birden fazla basınç seviyesinde de test edilmelidir.
- Derin su altı uygulamaları için, su girişi durumunda hasarı önleyen yalıtımlı bir kablo kullanılmalıdır.
#9 – Yalıtım ve Muhafaza
Sensör ve kabloların tasarımı, sinyali verileri etkileyebilecek çevresel faktörlerden korumalıdır:
- Toprak döngülerini ve statik yükleri önlemek için, ekranlamanın sadece sensöre değil, bağlantı kutusuna kadar uzandığı ekranlı bir kablo kullanılması gereklidir.
- Sensörler, 20.000 volta kadar ESD’ye (elektrostatik deşarj) dayanacak şekilde tasarlanmalıdır; ancak bu teknik özellik genellikle veri sayfalarında belirtilmez ve üreticiden talep edilmesi gerekir.
- Montaj pedleri, yüksek voltaj potansiyel farklarının, yüksek statik yük birikiminin veya belirsiz topraklama koşullarının bulunduğu ortamlarda yalıtım (1.500 volta kadar) sağlayabilir.
#10 – Ölçüm Aralığı
Endüstriyel dönen ekipmanların izlenmesinde en yaygın olarak 100 mV/g sensörler kullanılır, ancak istisnalar da vardır:
- Yüksek g kuvveti gerektiren uygulamalar için 10 mV/g sensörler; örneğin, yüksek hızlı türbinler veya dişli frekanslarının ikinci ve üçüncü harmoniklerinin izlenmesi.
- Rüzgar türbini kanatlarının veya soğutma kulelerindeki yavaş dönen makinelerin izlenmesi gibi düşük frekanslı uygulamalar için 500 mV/g sensörler.
#11 – Teknik Destek
İvmeölçer seçerken dikkate alınması gereken önemli hususların sayısı göz önüne alındığında, uygulamanız için doğru ivmeölçeri seçmek amacıyla üreticiden teknik destek ve yetkin bir satış ekibinin desteği hayati önem taşır. Istec, geniş ivmeölçer yelpazesi konusunda size rehberlik edebilir ve çeşitli endüstriyel uygulamalar için doğru sensörü seçmenize yardımcı olabilir. Titreşim ölçümleri ve sensörler konusunda yılların deneyimine sahip uzmanlarımız, kurulum işlemini gerçekleştirebilir veya bu süreçte size destek olabilir.
Ayrıca okuyun: İvmeölçerler için 6 montaj yöntemi
