Vibratiemonitoring bij windenergie-installaties met VibSys®

De opwekking van windenergie is afhankelijk van de mechanische betrouwbaarheid van roterende apparatuur in elke turbine en binnen het bredere windpark. Windenergie drijft de rotor aan, die mechanisch vermogen via de aandrijflijn overbrengt naar de generator voor omzetting in elektrische energie. Bij turbines met tandwielaandrijving vormt een tandwielkast een belangrijk onderdeel van deze aandrijflijn, terwijl turbines met directe aandrijving zonder conventionele tandwielkast werken, waarbij de rotor de generator rechtstreeks aandrijft. 

De aandrijflijn bestaat uit verschillende mechanisch met elkaar verbonden componenten die onder voortdurend wisselende aerodynamische belastingen functioneren. Lagers, assen, versnellingsbakken (indien van toepassing), koppelingen en generatoren moeten betrouwbaar functioneren om de beschikbaarheid van de turbine en een stabiele energieproductie te waarborgen.

Voor exploitanten van windparken strekt deze uitdaging op het gebied van betrouwbaarheid zich uit over het gehele machinepark. Turbines zijn verspreid over grote geografische gebieden en kunnen moeilijk of tijdrovend te bereiken zijn, waardoor continu inzicht in de toestand van de aandrijflijn bijzonder waardevol is.

De uitdaging: variabele belastingen bij verspreid gelegen activa

Windturbines werken onder voortdurend veranderende aerodynamische en omgevingsomstandigheden. Windsnelheid, turbulentie, rotorsnelheid, koppel, temperatuur en bedrijfstoestand beïnvloeden allemaal de belastingen op de aandrijflijn en het vibratiegedrag.

Deze variaties maken de beoordeling van de toestand van machines complexer. Een verandering in vibraties duidt niet automatisch op mechanische slijtage, aangezien het gemeten gedrag van nature verandert met speed, koppel en bedrijfsomstandigheden. Een betrouwbare interpretatie vereist daarom een consistente trendanalyse en voldoende context met betrekking tot de bedrijfsomstandigheden.

Toegankelijkheid vormt een extra uitdaging. Een windmolenpark kan bestaan uit vele turbines verspreid over een groot gebied, terwijl offshore- of afgelegen locaties routinematige inspecties bijzonder middelenintensief kunnen maken. Periodieke metingen bieden nuttige momentopnames, maar tussen bezoeken door kunnen er mechanische veranderingen optreden.

De uitdaging is derhalve zowel technisch als praktisch: het handhaven van voldoende inzicht in de toestand van een verspreid machinepark zonder dat dit leidt tot een evenredige toename van inspectiewerkzaamheden, reizen en de benodigde specialistische capaciteit.

Waarom vibratiemonitoring van belang is bij windenergieopwekking

Veel relevante mechanische problemen binnen de aandrijflijn van een windturbine ontwikkelen zich geleidelijk. Veranderingen in de toestand van lagers, uitlijning, mechanische speling, balans of de toestand van tandwielen kunnen het vibratiegedrag beïnvloeden voordat er een functioneel defect optreedt.

De aandrijflijn is van bijzonder belang omdat mechanisch vermogen betrouwbaar van de rotor naar de generator moet worden overgebracht. Bij turbines met tandwieloverbrenging introduceert de tandwielkast meerdere tandwielen, assen en lagers, waarvan de veranderende toestand karakteristieke vibratiepatronen kan veroorzaken. Slijtage aan de tandwielkast, verslechtering van lagers en uitlijningsgerelateerde problemen kunnen daarom zichtbaar worden in vibratiegegevens naarmate deze zich ontwikkelen.

De generator vormt een ander belangrijk onderdeel van de aandrijflijn. Mechanische veranderingen in de lagers van de generator, de uitlijning of de aangesloten onderdelen van de aandrijflijn kunnen het vibratiegedrag beïnvloeden en waardevolle informatie verschaffen over de zich ontwikkelende toestand van de machine.

Aangezien deze componenten mechanisch met elkaar verbonden zijn, mag op één locatie gemeten vibratie niet automatisch worden geïnterpreteerd als een lokale storing. Bij het vaststellen van de oorzaak van afwijkend gedrag moet rekening worden gehouden met veranderingen in de bedrijfsomstandigheden en met vibraties die via de aandrijflijn worden overgedragen.

Continue vibratiemonitoring biedt de historische context die nodig is om deze veranderingen te evalueren. Door vibratiemetingen te analyseren in combinatie met relevante bedrijfsinformatie, zoals het toerental, kunnen onderhoudsteams aanhoudende veranderingen identificeren en vaststellen welke turbines of aandrijflijncomponenten nadere diagnostische aandacht vereisen.

Toepassing van VibSys® bij windenergieopwekking

VibSys® is ontworpen voor continue conditiebewaking van vibraties in roterende apparatuur en is met name relevant voor verspreid gelegen installaties die zich op afgelegen locaties bevinden of moeilijk toegankelijk zijn.

Binnen de aandrijflijn van een windturbine kan VibSys® vibratiemetingen verrichten vanaf meerdere posities op lagers, generatoren en tandwielkasten, waar van toepassing. Ondersteunende speedmetingen bieden aanvullende operationele context voor het interpreteren van vibratiegedrag bij wisselende turbinesnelheden.

VibSys® verzamelt continu hoogwaardige vibratiegegevens en ondersteunende machinegegevens dicht bij de bewaakte apparatuur en verwerkt deze informatie lokaal. Gedetailleerde vibratiegegevens blijven beschikbaar wanneer veranderende trends verdere diagnostische analyse vereisen.

Voor windtoepassingen maakt dit een continu inzicht in de toestand van de machines mogelijk, zonder uitsluitend te hoeven vertrouwen op periodieke bezoeken ter plaatse of handmatige vibratiemetingen. Onderhouds- en betrouwbaarheidsteams kunnen veranderende trends in de toestand gebruiken om te bepalen welke turbines verdere analyse vereisen, in plaats van elke turbine met dezelfde frequentie te inspecteren.

De schaalbare architectuur ondersteunt tevens de implementatie bij grotere turbineparken. De monitoring kan beginnen met geselecteerde turbines en worden uitgebreid naar extra eenheden of windparklocaties naarmate de behoeften toenemen. Dankzij de open connectiviteit kunnen conditie-informatie en vibratiegegevens worden geïntegreerd in bestaande operationele en analyseomgevingen.

VibSys® is bedoeld voor conditiebewaking en diagnostiek ter ondersteuning van de besluitvorming op het gebied van onderhoud. Het vervangt geen turbinebeveiliging, veiligheidsgerelateerde uitschakelsystemen of andere specifieke beveiligingsfuncties.

Belangrijkste voordelen voor windenergieopwekking

  • Continue conditiebewaking van vibraties in aandrijflijnen van windturbines
  • Meerdere vibratiemetingen verspreid over mechanisch gekoppelde apparatuur
  • Snelheidsinformatie ter ondersteuning van vibratieanalyse onder wisselende bedrijfsomstandigheden
  • Vroegtijdig inzicht in de ontwikkeling van mechanische wijzigingen
  • Hoogwaardige vibratiegegevens voor trend- en diagnostische analyse
  • Lokale verwerking dicht bij de bewaakte apparatuur
  • Verminderde afhankelijkheid van handmatige metingen en routinematige locatiebezoeken
  • Schaalbare implementatie bij extra turbines en windparklocaties
  • Open connectiviteit met bestaande operationele en analyseomgevingen
  • Efficiënter gebruik van expertise op het gebied van vibraties en betrouwbaarheid

Gevolgen voor het onderhoud en de betrouwbaarheid van windturbines

Continue conditiebewaking van vibraties biedt onderhoudsteams meer inzicht in mechanische veranderingen in de aandrijflijnen van windturbines.

Aanhoudende veranderingen in lagers, generatoren, tandwielkasten of aangesloten aandrijflijncomponenten kunnen eerder worden geïdentificeerd, waardoor onderhoudsteams meer tijd krijgen om de oorzaak te onderzoeken en de juiste onderhoudsmaatregel te bepalen.

Dit is met name van grote waarde voor grote, afgelegen of offshore windparken, waar het betreden van een turbine aanzienlijk meer planning en inspanning vereist dan het monitoren van machines op een gecentraliseerde industriële locatie. Informatie over de toestand kan helpen bij het stellen van prioriteiten: welke turbines moeten worden geïnspecteerd en waar levert de inzet van specialisten de meeste meerwaarde op.

Voor exploitanten van windparken ondersteunt dit een meer gerichte onderhoudsplanning en een beter gebruik van de beschikbare expertise op het gebied van betrouwbaarheid, terwijl de zichtbaarheid van de toestand binnen een verspreid turbinepark behouden blijft.

[Klik hier om de afbeelding te vergroten]

Van periodieke metingen tot schaalbare conditiebewakingmonitoring
Het beheer van een verspreid windturbinepark uitsluitend door middel van handmatige vibratiemetingen vereist reizen, tijd en specialistische capaciteit. Naarmate het aantal turbines toeneemt, wordt het handmatig uitbreiden van de meetfrequentie steeds moeilijker.

Continue monitoring biedt een meer schaalbare aanpak. Gegevens over Vibratie en en snelheden kunnen consistent worden verzameld zonder dat een specialist voor elke meting elke turbine hoeft te bezoeken. Betrouwbaarheidsteams kunnen zich vervolgens richten op het interpreteren van relevante trends, het diagnosticeren van zich ontwikkelende mechanische problemen en het plannen van passende onderhoudsmaatregelen.

De monitoring hoeft niet vanaf het begin het gehele windpark te bestrijken. Een schaalbare aanpak maakt het mogelijk om de continue monitoring te starten met geselecteerde turbines en deze uit te breiden naar het gehele park naarmate de monitoringstrategie zich verder ontwikkelt.

Vergroot de dekking van de conditiebewaking met VibSys®
Effectieve conditiebewaking bij windenergieopwekking draait niet louter om het verzamelen van meer vibratiegegevens. Het gaat erom voldoende inzicht in de conditie te creëren binnen een verspreid turbinepark, zodat duidelijk wordt waar specialistische aandacht vereist is.

VibSys® biedt een schaalbare basis voor het vergroten van die zichtbaarheid. Continue trillingsregistratie, ondersteuning van speedmetingen, lokale verwerking, hoogwaardige diagnostische gegevens en open connectiviteit maken het mogelijk om meer roterende apparatuur te monitoren zonder dat dit leidt tot een evenredige toename van handmatig inspectiewerk.

De monitoring kan beginnen bij geselecteerde turbines of aandrijflijnposities waar continu inzicht de meeste waarde oplevert, en kan worden uitgebreid naar andere turbines naarmate de behoeften toenemen.

Dit stelt onderhouds- en betrouwbaarheidsteams in staat om de continue monitoring uit te breiden naar generatoren, tandwielkasten (indien van toepassing), lagers, assen en andere aandrijflijncomponenten, relevante veranderingen eerder te signaleren en specialistische expertise te richten op de turbines en machineposities die aandacht vereisen.